HİKÂYECİDE SEÇME VE AYIKLAMA KÜLTÜRÜ

Hangi işi yaparsak yapalım, onunla ilgili temel alan bilgilerine sahip olmamız gerekir; fakat bu yeterli değildir; o bilgiyi kullanma kültürümüz yoksa başarılı olamayız. “Kültür asıl kaynaklara gitmek ve onların sularından bol bol içmekle edinilir. Tarihin içinden gelmeyen hiç bir şey olgun değildir.” İnsan, tecrübeleriyle olgunlaşır. Başarılardan “devam fikri”ni, yanılgılardan “tekrarlamama”yı çıkarabilenler tecrübe kazanmış olurlar. Bilgi, tecrübeyle birleşerek kültürleşir. Kültürlü olmak fark etmek ve farklı olmak demektir.

Prof.Dr. SAADETTİN YILDIZ
Prof.Dr. SAADETTİN YILDIZ

Sanatın her şubesi, doğrudan doğruya kültüre dayanır. Kültür, bilgiyi maddî, katı ve hendesî olmaktan kurtarır; yumuşatıp güzelleştirir. Varlığı -yani eşya, olay veya durumu- bilmek, elbette, çok önemlidir; fakat sanatta aslolan onların derunî taraflarını sezmektir. Sezmekse bilgiden daha fazla kültüre bağlıdır. “Kültür, düşüncenin ve ihtirasın yekûnu değilse bile mahsûlüdür.” diyor Peyami Safa. İhtiras, hiç şüphesiz, sanatçının iç dünyasını esere taşıyan, orada bir şahsiyetin -gizli açık- yansıyışını gösteren çok önemli bir kurucu unsurdur. Düşünce de -edebî eseri meydan nutkuna çevirmemek kaydıyla- çok önemlidir; fakat biz, varlığın derunî tarafını, düşüncemizden ziyade ihtiraslarımızla, yani bizi en çok ele veren duygu ve tutkularımızla sezeriz.

Sanat, esas itibarıyla, sezme işi değil midir? Bütün kadrosuyla hayatı tanımadan, fakat özellikle ondaki gizli bağlantıları sezmeden sanat yapılamaz. Hayatla bağlantısı ne kadar gevşek görünürse görünsün, edebî eser, hayatın -en azından bir yönüyle- kavranması ve bu kavrayış çerçevesinde dillendirilmesi ile teşekkül eder. Edebî türler içinde en fazla şahsî görünen -çoğunlukla öyle kabul edilen- şiir bile, şairinden kopabildiği ölçüde hayattan kopuk olabilir. Hikâye de hayata sıkı sıkıya bağlıdır: Bütün kadrosuyla hayatı sezmek ve ondaki baş döndürücü çeşitliliği çok iyi kavradıktan sonra anlatmak…Devamını İndirmek İçin Tıklayın

Paylaş
Facebooktwitter

Leave a comment